In dit artikel wordt beschreven hoe vaak presenteïsme – naar het werk gaan ondanks de aanwezigheid van ziekte – voorkomt onder hoogopgeleide zelfstandigen met een arbeidsongeschiktheidsverzekering en welke factoren een rol spelen bij presenteïsme. 2130 zelfstandigen vulden de vragenlijst in. Er was sprake van presenteïsme als een persoon de afgelopen 12 maanden 2 keer of vaker naar het werk was gegaan terwijl deze op basis van zijn of haar gezondheid eigenlijk thuis had moeten blijven. In totaal kwam presenteïsme bij 28,5% van de zelfstandigen voor. Presenteïsme kwam significant vaker voor bij vrouwen, in specifieke beroepsgroepen (tandheelkundige beroepen, fysiotherapeuten en zakelijk professionals), bij meer dan 50 uur per week werken, en werken in onregelmatige diensten. In de leeftijdsklasse 55 jaar en ouder en bij een betere gezondheidstoestand (zowel lichamelijk als mentaal) kwam presenteïsme minder vaak voor.

Het behouden van gezondheid en duurzame inzetbaarheid van werknemers in praktische beroepen – meestal aangeduid als werknemers in een lagere sociaal-economische positie (SEP) – is een toenemende zorg.1-3 In beroepen met hogere SEP kunnen de taakeisen echter ook de individuele capaciteit overstijgen zoals in een recent Europees review is gepubliceerd.4 Met de demografische veranderingen – de leeftijd van de werkende bevolking stijgt – neemt de cumulatieve belasting toe en daarmee de kans op beroepsziekten.5-7 Sociaal-economische status als determinant van gezondheid is een samenstelling van onderliggende aspecten als opleiding, inkomen en sociale positie.8 Beroep is één aspect van de sociaal-economische status met in de beroepen verschillende taakeisen en arbeidsomstandigheden. Complexiteit van een beroep kan een SEP-indicator zijn met intellectuele en managementberoepen als hogere SEP en praktische beroepen als lagere SEP.9,10

Voor de periode 2019-2035 worden nog ongeveer 8000 sterfgevallen door mesothelioom bij mannen verwacht en ten minste hetzelfde aantal door asbestgerelateerde longkanker. Stumphius voorzag een groot volksgezondheidsprobleem door asbest, maar dat de gezondheids-schade door asbest zo’n grote omvang zou krijgen werd 50 jaar geleden niet verwacht. In dit artikel presenteren we een overzicht van asbestgerelateerde aandoeningen met cijfermateriaal en trends.

Iedere vijf minuten sterft er iemand aan een asbestgerelateerde ziekte. Met deze zin opent Maria Roselli, onderzoeksjournalist, haar boek over het asbestdrama.

Met een stijging van de gemiddelde levensverwachting, willen we ook op oudere leeftijd actief zijn en blijven.

Afgelopen 10 oktober was alweer de negende Academiseringsdag Arbeid en Gezondheid van het Amsterdam UMC, locatie VUmc. Het doel van dit symposium is om te laten zien hoe wetenschap en praktijk van Arbeid en Gezondheid elkaar kunnen versterken.

Ieder jaar krijgt het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten meerdere vragen via de helpdesk of een liesbreuk wel of niet door werk kan zijn veroorzaakt. Tot voor kort kon daar helaas geen goed antwoord op worden gegeven doordat de kwaliteit van het beschikbare onderzoek onvoldoende was. Marie Vad heeft daar in de afgelopen jaren verandering in gebracht.