Home actueel Hoe zit het met onze professionele identiteit?

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties2

Hoe zit het met onze professionele identiteit?

Avatar
vandergulden
Dit is een reactie van Joost van der Gulden, hoofd van de SGBO en redacteur van TBV, op het artikel 'Stel je op als zorgprofessional' van Frans Slebus, uit TBV 8.
© stock.adobe.com

In een prikkelende bijdrage stelt Frans Slebus de vraag of de verzekeringsarts zal uitsterven. ‘Als wij geen actie ondernemen is het antwoord ja,’ meent Slebus. ‘Als wij echter in staat zijn om aankomende collegae aan te spreken als zorgprofessional, is het antwoord nee’. We zullen ons vak dan aantrekkelijker moeten ‘framen’ en beter moeten laten zien waar we voor staan. Een punt is dat we wel een verhaal moeten hebben waar we zelf in geloven, wil het anderen aanspreken. Dit geldt overigens ook voor de bedrijfsgeneeskunde, waar eveneens een flink tekort aan artsen ontstaat.

Professionele identiteit
Er is het nodige gepubliceerd over het belang van een duidelijk zelfbeeld als professional. De gangbare term is professionele identiteit. Manon Ruijters schreef er met anderen een stevig boek over: Je Binnenste Buiten. Zij omschrijft professionele identiteit als ‘datgene wat iemand onvervreemdbaar kleur geeft in het werk’. Lastig is dat het eigene in ons werk, het ‘binnenste’, niet zo gemakkelijk onder woorden te brengen is. In haar boek werkt ze daarom uit hoe beroepsgroepen hun professionele identiteit kunnen verkennen en expliciteren.
Ruijters benoemt vier lagen in de beroepsidentiteit: institutioneel frame, professioneel frame, professioneel zelf en persoonlijk zelf. Dit wordt duidelijker in een voorbeeld: ik voel me betrokken bij mijn beroepsgroep (professioneel frame), maar ook bij het Radboudumc (institutioneel frame). Met name omdat deze organisatie me voldoende autonomie geeft om mijn werk op mijn manier te doen (professioneel zelf), rekening houdend met mijn interesses, waarden en normen (persoonlijk zelf).

Joost van der Gulden

Identificatie en separatie
Volgens dit model speelt er bij beroepsidentificatie dus zowel iets gemeenschappelijks als iets individueels. Een nieuwkomer bij UWV moet zich gaan herkennen in het beroepsbeeld dat verzekeringsartsen met elkaar delen (professioneel frame). Maar hij of zij moet ook onderzoeken hoe dit vakgebied aansluit bij de persoonlijke ambities en welke eigen accenten mogelijk zijn in de manier van werken (professioneel en persoonlijk zelf). Ruijters noemt het eerste proces ‘identificatie’ en de individuele zoektocht ‘separatie’. Zij signaleert dat beroepsopleidingen veel aandacht besteden aan professionele ontwikkeling, met een sterk accent op het verkennen van ieders eigen kleur. In haar visie leidt vroegtijdige separatie vooral tot onzekerheid. Het is zaak eerst te werken aan identificatie. Pas als je weet wat het betekent om verzekeringsarts of bedrijfsarts te zijn, kun je daar een eigen invulling aangeven. Dat klinkt beslist plausibel!

Institutioneel frame
Het institutioneel frame verdient nadere aandacht. In gesprekken met verzekeringsartsen komt vaak naar voren dat collega’s bij UWV vertrekken omdat ze elders meer kunnen verdienen. Dat speelt vast een rol. Maar de UMC’s weten hun medische staf wel vast te houden, terwijl ook daar geldt dat elders een hoger inkomen mogelijk is. Er spelen dus ook andere aspecten een rol zoals werkinhoud, ontwikkelingsmogelijkheden, autonomie en aanzien. Organisaties kunnen ook daarop concurreren bij het werven van professionals. Het is daarom relevant te onderzoeken hoe UWV en de arbodiensten hierop scoren en wat hieraan te verbeteren is.

Frans Slebus zal in nieuwe bijdragen ingaan op vragen als: hoe zit het met onze professionele autonomie en verantwoordelijkheid, hoe kan het werk zo worden georganiseerd dat ons vak aantrekkelijker wordt voor jonge collega’s? Ik ben heel benieuwd naar zijn visie en geef hem graag mee dat al deze punten raken aan onze professionele identiteit.

Joost van der Gulden is bedrijfsarts en redacteur van TBV
Contact: joost.vandergulden@radboudumc.nl

2 REACTIES

  1. Lees alle reacties

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.