Ongewenst gedrag is een complex onderwerp dat bovendien niet altijd makkelijk bespreekbaar is binnen organisaties. Het wordt vaak pas aangepakt als zich een incident voordoet. Dit boek helpt sociale veiligheid concreet te maken.
Hoe meet je ongewenst gedrag? Waar de grens ligt tussen gewenst en ongewenst gedrag wordt vaak als subjectief gezien. Dit boek beschrijft verschillende instrumenten die helpen om sociale veiligheid concreet te maken.
-
RIOG: de risico-inventarisatie intern ongewenst en gewenst gedrag.
-
PMO ongewenst gedrag: een preventief medisch onderzoek naar de gevolgen van ongewenst gedrag.
-
Samenwerkingsanalyse: een dieptemeting naar gewenst en ongewenst gedrag via een organisatie-netwerkanalyse.
Deze wetenschappelijk onderbouwde tools geven praktische middelen om sociale veiligheid te meten, te begrijpen en te verbeteren.
Interventies
Geen enkele werkgever wil problematisch gedrag in kaart brengen zonder handelingsperspectief. In de afgelopen jaren is er veel ontwikkeld:
-
STECR-richtlijn Sociale Veiligheid.
-
Handreiking cultuurverandering op de werkvloer (rcgog.nl).
-
Praatkaarten psychologische veiligheid.
-
KoersKaart van de JenV Academie, gebaseerd op het werk van Amy Edmondson.
Bovenstaande tools helpen om sociale veiligheid bespreekbaar te maken.
Verder heeft Therapieland het programma Pesten en Agressie ontwikkeld. Werknemers kunnen door het invullen van de Sociale veiligheidsindex inzicht krijgen in de oorzaken van ongewenst gedrag. Ook worden er trainingen beschreven die omstanders activeren, zodat het ongewenste gedrag wordt gestopt.
Dit boek biedt concrete handvatten om ongewenst gedrag bespreekbaar te maken en sociale veiligheid duurzaam te versterken
Waarom doen mensen dit?
Onderzoek laat zien dat hoge werkdruk, onduidelijke taken en rolconflicten samenhangen met pesten en agressie. Ook grote reorganisaties of bezuinigingen vergroten het risico.
Leiderschap speelt eveneens een belangrijke rol. In sectoren met intensief publiekscontact komt ongewenst gedrag vaker voor. In een competitieve cultuur kan pesten of agressief gedrag worden genegeerd of zelfs aangemoedigd. Daarentegen bevorderen organisaties met een open inclusieve cultuur samenwerking en respect, waardoor ongewenst gedrag minder kans krijgt.
Organisaties met een open inclusieve cultuur bevorderen respect en samenwerking
▶ Marieke van Hoffen is bedrijfsarts, Rijswijk. Contact: m.van.hoffen@humancapitalcare.nl
