‘Kom je snel? Op de spreekuuroproep stond een verkeerd tijdstip. Hij wil niet meer wachten’. De gespannen stem van de assistente aan de telefoon maakt dat ik meteen opspring. Gehaast loop ik naar de receptie. Voor de balie staat een kleine gespierde man in het Engels tegen de assistente te schreeuwen. Een vrouw probeert hem sussend naar de lege wachtkamer te krijgen.
Met een bonkend hart ga ik tussen de man en de balie staan. ‘Who the hell are you?.’
‘I am your appointment’, flap ik er overmoedig uit. Nadat ik mij heb voorgesteld, vraag ik beiden om met mij mee te komen. Argwanend kijkt hij omhoog naar mijn strakke gezicht en knikt. In de spreekkamer gaat hij wijdbeens tegenover mijn bureau zitten, naast zijn vriendin.
Een dag eerder had ik wat vertrouwelijke achtergrondinformatie over hem gekregen van de arboverpleegkundige. Systeembeheerder en ICT troubleshooter met gespecialiseerde kennis van de oude fabriekssoftware waarop enkele productieprocessen draaien. Gewend om solo te werken. Naar Nederland gehaald om te helpen bij de implementatie van nieuwe software. Werkt vooral in de avonden en nacht. Werd ‘s nachts agressief naar een collega. ‘Streetwise gedrag’.
Als jonge man veroordelingen gehad vanwege kleine criminaliteit. Vader mishandelde hem regelmatig. Na de scheiding was vader gedetineerd in het buitenland vanwege stalking, uitmondend in ernstige geweldpleging. Moeder was na het medische herstel van haar mishandeling teruggekeerd naar haar familie in Nederland.
Werknemer staat sinds vier weken volledig ziekgemeld. Krijgt al langere tijd behandeling voor PTSS en bijkomende stressgerelateerde klachten. Mogelijk heeft dat laatste een relatie met een recent ontdekte kwaadaardige aandoening bij moeder. Werknemer verstaat goed Nederlands, maar spreekt het nauwelijks actief.
Het verzoek is om een probleemanalyse op te stellen met een prognose voor werkhervatting. Na mijn uitleg, over het verkeerde tijdstip op de uitnodiging en wat voor arts ik ben, maakt de systeembeheerder zijn excuses. Het spreekuurgesprek verloopt redelijk goed. Na wat uitleg over mijn vragen, het waarom daarvan en overreding van zijn vriendin, tekent hij een machtiging om gericht deze vragen te mogen stellen aan zijn behandelaar.
Ook mijn probleemanalyse, die voor hem in het Engels opgesteld zal worden, lijkt akkoord. Tot het volgende spreekuur nog geen werkhervatting. Tijdelijke beperkingen ten aanzien van concentratie, werken onder tempo- en tijdsdruk, werken in een sterk prikkelrijke omgeving en werken in de nacht. Volledige werkhervatting in eigen werk is op termijn te verwachten bij verder herstel.
Na het spreekuur ga ik langs bij de assistente. ‘Die man, ik weet het niet. We hebben wel vaker mensen die gefrustreerd raken door een fout in de oproep of langer wachten. Maar zo. En die lege ogen. Ik vind hem eng. Toen jij voor hem ging staan en jezelf voorstelde, schakelde hij meteen om. Alsof ‘ie heel snel inschatte dat het onverstandig zou zijn om tegen jou te keer te gaan. En z’n vriendin had blauwe plekken op haar onderarmen. Toen ik er naar keek schoof ze snel haar mouwen erover heen. Maar met mij gaat het wel weer goed hoor.’
Een week later krijg ik een terugbelverzoek van de behandelaar. Meteen pak ik de telefoon. ‘Ja, u krijgt ook nog een schriftelijk antwoord. Ik heb geaarzeld om u te bellen. Want wat ik tegen u ga zeggen is ‘off the record’ en u heeft het niet van mij. Ik ga u iets meer vertellen dan alleen de antwoorden op uw vragen. Wij hebben aanwijzingen dat uw werknemer, naast milde PTSS, iets anders heeft. Zeker, hij is verdrietig om zijn moeder. Maar via een buitenlandse connectie heb ik inzage gehad in het strafdossier van zijn vader. Bij vader zijn sterke aanwijzingen gevonden voor psychopathie en narcisme en wat minder voor machiavellisme. In het Engels noemen ze dat ‘the dark triad’. De zoon is zelf regelmatig mishandeld, maar heeft ook zijn moeder verschillende keren geslagen. Alleen wilde moeder niet tegen haar zoon getuigen’.
‘Hij is intelligent, lijkt erg berekenend en kan prima Nederlands spreken wanneer ie dat wil. Zeer waarschijnlijk is bij hem ook sprake van ‘de duistere drie’. Meer naar de kant van machiavellisme en psychopathie, wat minder naar narcisme. Aardje naar zijn vaartje. Mogelijk heeft hij al door dat u iets vermoedt. Ik hoop dat deze informatie u helpt om een wijs werkadvies te kunnen geven’.
Een week na het tweede spreekuur belt het hoofd P&O. Ik had geadviseerd om de systeembeheerder enkele avonddiensten mee te laten draaien. Weer was er een incident geweest en hij was opnieuw berispt. Hij had zijn excuses gemaakt, leek berouwvol en leek de korting op zijn loon als straf te accepteren. Op zijn voorstel was besloten dat hij vanwege zijn gezondheid en specialistische kennis beter zo spoedig mogelijk terug kon keren naar zijn werkplek op de buitenlandse locatie. Met zijn moeder zou het goed gaan en hij kon hersteld gemeld worden. Zijn vriendin ging met hem mee. Vervolgspreekuren waren niet meer nodig.
Tjalling Hon, bedrijfsarts niet-praktiserend
