Lode Godderis vergelijkt de regelingen rond de medische gevolgen van blootstelling aan beroepsrisico's in Vlaanderen en Nederland.
In België is elke werkgever wettelijk verplicht om een arbeidsongevallenverzekering voor zijn werknemers af te sluiten bij een erkende verzekeraar vanaf de eerste dag van tewerkstelling. De verzekering dekt medische kosten, inkomensverlies, blijvende arbeidsongeschiktheid en overlijden. Fedris (Federaal agentschap voor beroepsrisico’s) verhaalt de kosten op de werkgever als deze niet is verzekerd.
In België profiteren werknemers van een snelle en zekere vergoeding bij arbeidsongevallen en beroepsziekten. Zij krijgen toegang tot hulp en compensatie zonder dat in sommige gevallen een langdurige juridische strijd nodig is. Tegelijkertijd worden met deze procedure Belgische bedrijven beschermd tegen onverwachte schadeclaims die hun financiële stabiliteit zouden kunnen bedreigen.
Preventie
Fedris stelt verzamelde gegevens per sector beschikbaar, wat benchmarking en gerichte preventie mogelijk maakt. Bovendien wordt preventie gezien als gedeelde verantwoordelijkheid: verzekeraars en preventiediensten werken samen met de werkgevers aan risicobeheersing, ondersteund door wettelijke verplichtingen. In Nederland leveren rapporten zoals de Arbobalans, Beroepsziekten in Cijfers en Kerncijfers Beroepsziekten handvatten voor preventieve maatregelen. Deze rapporten zijn bedoeld voor organisaties en professionals die beleid en preventie op het gebied van beroepsziekten als aandachtsgebied hebben. De aanpak dient te zijn vastgelegd in de risicoinventarisatie en -evaluatie (RI&E). De Arbowet biedt hiervoor het wettelijk kader, de Arbeidsinspectie handhaaft: projectmatig en bij ernstige incidenten.
Risque professionnel?
Voor vergoeding van werkgebonden gezondheidsschade moeten slachtoffers in Nederland beroep doen op de aansprakelijkheidsverzekering van de werkgever of eigen verzekering dan wel via rechtsbijstand. In de praktijk zijn ellenlange juridische procedures beschreven.1 Dit lijkt me een reden om te kiezen voor een collectief, formeel systeem zoals in België. Dat systeem is transparant, eerlijk en stimuleert preventieve maatregelen. Er zijn in Nederland sectoren die Belgische regelingen toepassen, zoals voor politiepersoneel die tijdens hun dienst schade oplopen. Zie hiervoor het interview met Frederieke Schaafsma en Willem Piebenga op pagina 26. Zij beschrijven verder de ontwikkeling van kennis, ervaring en infrastructuur die met Lexces wordt opgebouwd en kan een vergelijkbare rol als Fedris vervullen. Het lijkt erop dat Nederland zeer geleidelijk opschuift naar voorgeschreven Europese richtlijnen.2
Kiezen voor het Belgische systeem betekent een omslag in denken, namelijk een herintroductie van het ‘risque professionnel‘. Een mooi voorbeeld van ‘Leren van de buren’.
Referenties
1.Eshuis W, Werknemerscompensatie en preventie van arbeidsongevallen en beroepsziekten. Proefschrift Universiteit van Amsterdam 2013.
2.Waterman YRK. De aansprakelijkheid van de werkgever voor arbeidsongevallen en beroepsziekten. Proefschrift Erasmus Universiteit Rotterdam 2009.
▶ Bas Sorgdrager is bedrijfsarts en redactielid van TBV, Utrecht. Contact: sorgdrager@basbgz.nl
