UF‑schuim is een isolatiemateriaal dat wordt gebruikt voor spouwmuurisolatie in bestaande woningen. Het materiaal wordt als vloeistof in de spouw gespoten en hardt daar uit tot een schuimachtige massa die warmteverlies moet beperken. Tijdens en na het uitharden komt formaldehydegas vrij, een kleurloze stof met een sterk prikkelende geur. Hoewel het gebruik van UF‑schuim in Nederland al sinds de jaren zeventig bekend is, heeft het materiaal de afgelopen jaren opnieuw aan populariteit gewonnen door de sterke focus op woningverduurzaming en snelle na‑isolatie.

Tienduizenden woningen zijn inmiddels met UF‑schuim geïsoleerd, ondanks jarenlange signalen over mogelijke gezondheidsrisico’s. Voor bedrijfsartsen is met name relevant dat werknemers bij het aanbrengen van UF‑schuim kunnen worden blootgesteld aan relatief hoge concentraties formaldehyde. Anders dan bewoners, die meestal te maken krijgen met lage maar langdurige blootstelling, kunnen vakmensen tijdens het isoleren kortdurend piekblootstellingen inhaleren. Volgens meldingen bij FNV en GGD’en is er in het verleden vaak onvoldoende voorlichting geweest over deze risico’s en is niet structureel gewerkt met adequate ademhalingsbescherming.

Klachten

Formaldehyde staat bekend om zijn irriterende en toxische werking op slijmvliezen en luchtwegen. Werknemers die met UF‑schuim werken kunnen last krijgen van irritatie van ogen, neus en keel, hoesten en benauwdheid, hoofdpijn en misselijkheid. Ook worden huidklachten zoals eczeem gemeld. De klachten kunnen aspecifiek zijn en daardoor niet altijd onmiddellijk gelinkt aan arbeidsblootstelling. Dit vergroot het risico op onderrapportage en vertraagde signalering. Bij chronische of herhaalde blootstelling is formaldehyde bovendien geclassificeerd als kankerverwekkend (IARC Groep 1), met name in relatie tot neus‑ en nasofarynxcarcinoom.

Meldpunt

Met het meldpunt wil FNV inzicht krijgen in de omvang van de blootstelling en het klachtenbeeld onder vakmensen. Daarnaast pleit de bond voor laagdrempelige, gratis medische onderzoeken voor werknemers die langdurig met UF‑schuim hebben gewerkt. De vakbond benadrukt dat een mogelijk verbod op het materiaal de reeds ontstane gezondheidszorgen niet wegneemt. Ook GGD‑organisaties adviseren inmiddels om UF‑schuim voorlopig niet meer te gebruiken, zolang onduidelijk is onder welke voorwaarden het materiaal veilig toepasbaar zou zijn. Daarbij wordt expliciet gewezen op de bescherming van zowel bewoners als uitvoerende werknemers. Klik op de link om het meldpunt te bezoeken.