Brouwers schreef het position paper namens het Nederlands Instituut van Psychologen (NIP). Het werd ingebracht voor het rondetafelgesprek van de vaste Kamercommissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid op 29 juni. Tijdens dit rondetafelgesprek stond de zorgwekkende en structurele stijging van de WIA-instroom door psychische klachten centraal. Diverse organisaties, waaronder UWV, TNO, de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS), werkgeversorganisaties en vakbonden, schetsten een breed maatschappelijk probleem.De RVS sprak over een ‘hypernerveuze samenleving’, waarin prestatiedruk, voortdurende versnelling en een sterk geïndividualiseerde kijk op problemen de mentale gezondheid onder druk zetten. UWV wees op een opvallende trendbreuk: vooral onder jonge vrouwen en jongvolwassenen neemt de instroom in de Ziektewet en WIA structureel toe.
Passend werk
Werkgeversorganisaties en arbodienstverleners benadrukten tijdens het gesprek dat psychische klachten niet automatisch tot arbeidsongeschiktheid hoeven te leiden. Passend werk kan juist bijdragen aan herstel en participatie. In haar position paper sluit Evelien Brouwers daarbij aan. Volgens haar wordt psychische uitval nog te vaak benaderd als een individueel medisch probleem, terwijl de oorzaken en oplossingen vaak breder liggen. Een opvallende aanbeveling is dat niet-medische professionals een veel grotere rol moeten krijgen in zowel preventie als re-integratie. Brouwers noemt daarbij expliciet arbeids- en organisatiepsychologen, arbeids- en gezondheidspsychologen, arbeidsdeskundigen, loopbaancoaches en jobcoaches. Zij kunnen volgens haar bijdragen aan het versterken van mentale veerkracht, het verbeteren van de werkomgeving en het begeleiden van duurzame terugkeer naar werk.
Voorkomen
De rode draad in het Kamergesprek was de noodzaak van een systeemverandering. Niet alleen behandeling van psychische klachten, maar vooral preventie en het gezond organiseren van werk moeten meer aandacht krijgen. Voor bedrijfs- en verzekeringsartsen betekent dit mogelijk een verschuiving van een primair medische benadering naar een bredere, multidisciplinaire samenwerking. De vraag die boven het debat hing: hoe zorgen we ervoor dat mensen niet pas in beeld komen als uitval een feit is, maar al eerder ondersteuning krijgen om gezond aan het werk te blijven? Het rondetafelgesprek is hier terug te zien. Het positionpaper van de NIP kun je hier downloaden.
