In de spreekkamer van de huisarts of klinisch specialist ontbreekt te vaak het gesprek over de betekenis van werk voor de patiënt. Verschillende ziekten en aandoeningen kunnen bijvoorbeeld door werk veroorzaakt of verergerd worden.

Een aios heeft de RI&E getoetst. Het vinkje moest worden gezet, de kritische beroepsactiviteit beoordeeld als ‘op niveau van een beginnend bedrijfsarts'. Maar het toetsen van risico-inventarisaties is in onze praktijk schaars geworden, dus kwam er een oude RI&E uit de la. Over een werkplek die allang niet meer bestond. De aios beoordeelde haar vanachter het bureau. De werkplek bleef ongezien. Het systeem was tevreden maar de werkvloer wist van niets.

Ongewenst gedrag is een complex onderwerp dat bovendien niet altijd makkelijk bespreekbaar is binnen organisaties. Het wordt vaak pas aangepakt als zich een incident voordoet. Dit boek helpt sociale veiligheid concreet te maken.

Slachtoffers van beroepsziekten hebben vaak moeilijk toegang tot schadevergoedingen: causaliteit lastig te bewijzen.

Lemlijn-Slenter onderzocht voor dit proefschrift of het concept Positieve Gezondheid geschikt was voor het verkrijgen van een integrale blik op de gezondheid van patiënten met een chronische gastro-intestinale (GI) aandoening.

Tijdens mijn eerste co-schap liep ik mee met een aios Interne Geneeskunde. Hij was bijna geregistreerd en concludeerde zuchtend dat hij tijdens zijn opleiding nog het meeste gehad zou hebben aan extra vakken op de secretaresseopleiding Schoevers. Ik lachte mee, want ik had na de eerste weken ook door dat de verhouding tussen patiëntencontact en administratie zeer ongunstig uitviel voor de patiënt.

Bedrijfs- en verzekeringsartsen zien op hun spreekuur complexe problematiek. Afstemming over een behandeling of etiologische diagnostiek kan dan nodig zijn. Interdisciplinaire samenwerking, bijvoorbeeld tussen bedrijfsarts en klinisch specialist, lijkt nog lastig door een vermeende belangenkloof.

Interprofessioneel samenwerken is geen bijzaak binnen het domein arbeid en gezondheid; het is nodig voor preventie, goede zorg en zorgvuldige beoordeling. Als bedrijfsartsen en verzekeringsartsen werken wij dagelijks samen met andere professionals, zoals arbeidsdeskundigen, arboverpleegkundigen, sociaal-medisch verpleegkundigen, veiligheidskundigen en arbeidshygiënisten. Juist in die samenwerking zit veel kracht.

Als nieuwe artsen starten bij een arbodienst of UWV, kunnen ze begeleid worden door een supervisor (binnen de bedrijfsgeneeskunde) of mentor (binnen de verzekeringsgeneeskunde). Bram Kremers en Naomi Louisse kozen voor zo'n begeleidende rol voor hun jongere collega's en volgden een tweedaagse training om die te mogen vervullen. ‘Het contact maakt me ook bewust van mijn eigen valkuilen.'

Eén op de vijf mensen met kanker heeft een zeldzaam kankertype. Een kankertype wordt zeldzaam genoemd als minder dan zes per 100.000 mensen per jaar die diagnose krijgen. We deden onderzoek om meer inzicht te krijgen in de gevolgen van zeldzame kanker op werk.

Een aantal recente tuchtzaken toont weer aan dat werken onder supervisie alertheid vraagt van de supervisor.

Een internist-nefroloog diagnosticeerde in relatief korte tijd vier gevallen van renale ANCA-vasculitis in een groep patiënten met een vergelijkbaar beroep. Zij zocht contact met het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB). Gezamenlijk deden ze onderzoek om inzicht te verkrijgen in de relatie tussen dit ziektebeeld en werkgerelateerde blootstellingen.

De internationale expertgroep New and Emerging Risks of Chemicals (NERCs) wil aandacht vragen voor een verhoogd risico op (invasieve) longontsteking door pneumokokken bij lassers. Dit doen we om arboprofessionals op deze associaties te attenderen, zodat (preventieve) maatregelen kunnen worden ingezet.

Bedrijfsartsen spelen een belangrijke rol in het voorkomen van werkgerelateerde aandoeningen. Zo schrijft de Arbowet sinds 2017 voor dat de bedrijfsarts vrije toegang heeft tot de werkvloer en dat werknemers de bedrijfsarts kunnen bezoeken als er (nog) geen sprake is van klachten of verzuim.

Gezondheid werd oorspronkelijk gedefinieerd als de afwezigheid van ziekte.1,2 Binnen de geneeskunde stond lange tijd het biomedische model centraal. Artsen richtten zich daarbij vooral op het objectief vaststellen van stoornissen, afwijkingen en ziektebeelden. Volgens internist/psychiater George Engel leidde deze benadering echter tot een te eenzijdige focus op biologische mechanismen voor het verklaren en behandelen van ziekte. Het gevolg was dat psychologische en sociale factoren als niet relevant werden beschouwd voor het begrijpen en behandelen van ziekte.2

Ondanks bestaande wet- en regelgeving ten aanzien van het beperken van werkgerelateerde aandoeningen, blijven nieuwe gezondheidsrisico’s op de werkplek zich voordoen. Daarom is vroegsignalering van nieuwe en opkomende werkgerelateerde blootstellingen (bijvoorbeeld aan chemische stoffen, of fysieke en psychosociale werkbelasting) steeds belangrijker.