Volgens het onderzoek biedt AI grote kansen voor gezonder en veiliger werken. Robots kunnen fysiek zwaar werk overnemen en AI‑systemen kunnen werknemers waarschuwen voor onveilige situaties. Ook AI‑tools zoals ChatGPT en Microsoft Copilot helpen bij administratieve en routinematige taken, waardoor werknemers sneller informatie kunnen verwerken en de productiviteit toeneemt.
Tegenover deze voordelen staan echter ook nieuwe risico’s. Door de inzet van AI verandert het werk sneller en wordt het inhoudelijk complexer. Werknemers moeten zich voortdurend aanpassen aan nieuwe systemen en werkwijzen. Dit kan leiden tot een hogere werkdruk en meer mentale belasting, zo concluderen TNO en RIVM in hun Technologieradar. Een belangrijk aandachtspunt uit het onderzoek is dat AI zowel meer autonomie als meer controle kan brengen. Enerzijds krijgen werknemers meer ruimte om hun werk zelf in te delen. Anderzijds kan AI ook worden ingezet om prestaties continu te monitoren en werkzaamheden gedetailleerd aan te sturen. In dat geval bepaalt de technologie in hoge mate wat er moet gebeuren en wanneer. Deze ontwikkeling vergroot het risico op psychosociale arbeidsbelasting, zoals stress en mentale vermoeidheid. Vooral wanneer werknemers het gevoel hebben onvoldoende grip te hebben op hun werk, kan dat negatieve gevolgen hebben voor hun gezondheid.
Verdiepende RI&E
TNO en RIVM benadrukken dat de precieze impact van nieuwe technologieën vaak pas duidelijk wordt nadat zij zijn ingevoerd. Toch is het volgens de onderzoekers mogelijk om risico’s vooraf beter in kaart te brengen. Werkgevers wordt daarom geadviseerd om bij de invoering van AI‑toepassingen een verdiepende Risico‑Inventarisatie en ‑Evaluatie (RI&E) uit te voeren, specifiek gericht op technologische innovaties. Daarnaast is het belangrijk om al bij het ontwerp van nieuwe werkprocessen rekening te houden met de effecten van AI op de mentale belasting van werknemers. Op die manier kunnen de kansen van AI worden benut, zonder dat dit ten koste gaat van gezond en veilig werken. Lees hier meer.
