Cannabis is in België de meestgebruikte illegale drug: 7,4 procent van de werknemers gebruikte het het afgelopen jaar minstens één keer. Het middel kan verschillende lichaamsstelsels aantasten, vooral op psychiatrisch, neurologisch, respiratoir en cardiaal vlak.
Bovendien zijn er duidelijke negatieve effecten op het werk: cannabisgebruik is geassocieerd met werkloosheid en meer ziekteverzuim, zowel op korte (<7 dagen) ([95% CI]: 1.56 [1.32–1.83]) als middellange termijn (7–28 dagen) ([95% CI]: 1.29 [1.07–1.54]).1 Deze studie onderzocht of werknemers zelf het verband tussen hun cannabisgebruik en werkabsenteïsme herkennen.
Methode
Tien Vlaamse arbeidsartsen bevroegen werknemers met een vragenlijst over cannabisgebruik en hun percepties rond ziekteverzuim. De analyses gebeurden met een chikwadraattoets, gecorrigeerd voor leeftijd, geslacht en opleidingsniveau.
Resultaten
De steekproef bestond uit 192 werknemers (respons 80,3%), waarvan 76 procent mannen, met een gemiddelde leeftijd van 33,3 jaar (SD: 11,5). Van hen gebruikte 31,3 procent minstens één keer per jaar cannabis, en 21,9 procent minstens twee keer per maand. Gebruik in het afgelopen jaar kwam vaker voor bij mannen (37,7% vs. 10,9% bij vrouwen) en jongere werknemers (<36 jaar: 39,2% vs. ≥36 jaar: 18,1%).
Opvallend: slechts 3 procent van de gebruikers vond dat cannabis leidde tot meer ziekteverzuim, tegenover 58,3 procent van de niet-gebruikers – een significant verschil (p < 0,001).
Conclusie
Hoewel cannabisgebruik samenhangt met meer werkabsenteïsme, erkennen gebruikers dit nauwelijks. Dit wijst erop dat ze zich in de precontemplatiefase bevinden volgens het gedragsveranderingsmodel van Prochaska en DiClemente: ze zien het probleem niet. Gezien de hoge prevalentie en aanzienlijke maatschappelijke en economische kosten van verzuim, is dit een belangrijk aandachtspunt. Voor werkgevers, artsen en beleidsmakers betekent dit dat louter informeren wellicht onvoldoende is. Actieve preventie en beleidsmaatregelen zijn nodig om de impact van cannabis op de werkvloer te beperken.
Referentie
1.Déguilhem A, Leclerc A, Goldberg M, Lemogne C, Roquelaure Y, Zins M, Airagnes G. Cannabis use increases the risk of sickness absence: Longitudinal analyses from the CONSTANCES Cohort. Front Public Health. 2022 May 30;10:869051. doi: 10.3389/fpubh.2022.869051. PMID: 35712263; PMCID: PMC9197417
▶ Zeen Van Kerckhove is zelfstandig arbeids- en verzekeringsarts, Gent. Contact: vk.zeen@gmail.com
