Casus 55-jarige kledingverkoopsterEen 55-jarige kledingverkoopster komt op het spreekuur van de bedrijfsarts. Zij is recent behandeld voor varices door een dermatoloog.5,6 Deze heeft haar naar haar beroep gevraagd. Toen zij vertelde dat zij fulltime kledingverkoper was en de hele dag moest staan, opperde de dermatoloog dat de hele dag staan mogelijk een relatie had met haar varices en dat het advies was om het staan te gaan afwisselen met zitten en veel bewegen.7,8 Mevrouw heeft bovenstaande besproken op een familieverjaardag en toen kwam ter sprake dat zij mogelijk een beroepsziekte had en dat haar werkgever sowieso verplicht was om te zorgen voor goede arbeidsomstandigheden. Een nichtje, casemanager bij een arbodienst, vertelde haar dat zij drempelloos een afspraak kon maken met haar bedrijfsarts.
De bedrijfsarts vatte haar klachten als volgt samen: vrouw van 55 jaar recent behandeld aan varices rechterbeen na drie jaar toenemend klachten van vermoeide benen, met name rechts, aan het eind van een werkdag. Een jaar geleden steunkousen gekregen via de huisarts, maar deze hebben onvoldoende geholpen. Mevrouw heeft een BMI van 22, heeft nooit gerookt en heeft twee kinderen van 21 en 23 jaar beide met een ongecompliceerde zwangerschap. Haar beide ouders hadden varices, zij hebben 40 jaar een groentewinkel gehad. Mevrouw is vijftien jaar geleden weer aan het werk gegaan. Zij deed eerst administratief zittend werk en sinds tien jaar werkt zij als verkoopster omdat zij meer klantencontact wilde. Vijf jaar geleden is zij bij haar huidige werkgever begonnen. Zij staat bijna de hele dag, loopt bij het helpen van klanten en het aanvullen van de rekken. Zij mag alleen in de pauzes zitten.
|
-
Stap 1. Diagnose
De huisarts en de dermatoloog hebben de diagnose varices rechterbeen gesteld.5,6
-
Stap 2. Vaststellen van de relatie met werk
Onderzoek wijst uit dat varices kunnen worden veroorzaakt door factoren op het werk zoals: staand werk voor meer dan 4 uur per dag; langdurig werken in zittende en staande positie; geforceerde houdingen; herhaaldelijk zwaar tillen; en/of een hoge omgevingstemperatuur.3,4
-
Stap 3. Vaststellen van de blootstelling en individuele gevoeligheid
Mevrouw heeft jarenlang vijf dagen per week meer dan 4 uur per dag staand werk verricht. Wat de individuele gevoeligheid betreft heeft zij predisponerende factoren in de vorm van haar leeftijd, vrouw-zijn en een familiaire belasting. Hoewel bij de laatste moet worden meegewogen dat beide ouders ook jarenlang een beroep hebben gehad met veel staan. Zij is niet adipeus, heeft nooit gerookt en heeft twee ongecompliceerde zwangerschappen gehad.
-
Stap 4. Verklaringen buiten het werk
Bij navraag heeft zij in de privésituatie en bij de uitoefening van hobby’s geen van bovenbeschreven risicofactoren.
-
Stap 5. Afweging en melden
Na afweging van bovenstaande informatie maakt de bedrijfsarts een melding van varicose als beroepsziekte bij het NCvB met CAS-code C670.
-
Stap 6. Interventie en preventie
▶ Gerda de Groene is bedrijfsarts en klinisch arbeidsgeneeskundige, alle auteurs zijn werkzaam bij het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, Amsterdam UMC, Amsterdam Contact: g.j.degroene@amsterdamumc.nl
Referenties
1.NCvB, Registratierichtlijn Varices. beroepsziekten.nl
2.NCvB, 6-stappenplan beroepsziekten.
3.Hirsch T, Wahl U, Rabe E. Venous disorders as an occupational disease – a systematic review on epidemiology, pathophysiology, and modification strategies. Vasa (2024), 53(3): 172-184. doi: 10.1024.0301-1526/a001116
4.Costa D, Ielapi N, Bracale UM, Peluso A, Minici R, Faga T, Michael A, Andreucci M, Serra R. Work and the veins. A retrospective analysis of work activities in patients with chronic venous disease. Annals of Vascular Surgery. 2025; 11 OPA: 22-33. doi.org/10.1016/j.avsg.2024.07.122
5.NHG. Richtlijn Varices, 2009. richtlijnen.nhg.org
6.NVDV. Patiëntenfolder spataderen. nvdv.nl
7.TNO. Fysieke belasting. Pdf Minder zitten, meer informatie. fysiekebelasting.tno.nl
8.arboportaal.nl/onderwerpen/fysieke-belasting/statische-werkhouding-staan
