Werkgerelateerde musculoskeletale aandoeningen behoren tot de meestvoorkomende beroepsgerelateerde gezondheidsproblemen wereldwijd. Ze veroorzaken pijn, beperkingen en hoge kosten voor zowel werknemers als organisaties.

Artsen lopen mogelijk een verhoogd risico op het ontwikkelen van een verslaving door werkgerelateerde factoren.

Dit boek beschrijft hoe gezondheidspreventie meer integraal benaderd kan worden. Preventie is geen doel op zich. Het is een middel om de gezondheid te versterken. Dat is belangrijk voor de maatschappij en het individu.

Verslaving en werk: het zijn thema's die in de praktijk van de bedrijfs- en verzekeringsgeneeskunde veel voorkomen, maar die niet altijd zichtbaar of gemakkelijk bespreekbaar zijn. Met deze TBV-special zetten wij verslaving expliciet op de agenda. Niet alleen omdat de individuele gevolgen groot zijn, maar ook omdat werk een complex en soms dubbelzinnig onderdeel vormt van het verhaal van verslavingsproblematiek.

Het gebruik van alcohol, tabak en andere drugs heeft een significant effect op de arbeidsproductiviteit via presenteïsme en absenteïsme.

Arbeid onder overdruk stelt werknemers, zoals tunnelbouwers die met perslucht werken, bloot aan extreme fysische omstandigheden met specifieke gezondheidsrisico's. Ondanks grote technologische vooruitgang en verbeterde veiligheidsmaatregelen blijft dit type arbeid complex en potentieel belastend. Vermoeidheid, ademhalingsproblemen, cognitieve klachten en decompressiegerelateerde aandoeningen komen nog steeds voor. 

Nanja van Vliet beschrijft vanuit eigen ervaring dat ook mensen die niet voldoen aan het clichébeeld van een ‘alcoholist' een probleem met alcohol kunnen hebben. Het boek richt ze op die mensen, die bewuster willen omgaan met alcohol, maar nog niet willen stoppen. Dat is een slimme zet, omdat op die manier mensen toch langzaam worden verleid om na te denken over hun alcoholgebruik, zonder een opgeheven vinger te gebruiken.

Personen met een gokstoornis hebben een verhoogd risico om arbeidsongeschikt te raken vanwege psychische problemen.

Hoogleraar Verslaving en Psychiatrie Arnt Schellekens en psycholoog/epidemioloog Marion Biermans gingen in september 2025, tijdens een debatavond van de Radboud Universiteit, in op de medische en maatschappelijke kanten van verslaving. Beiden zijn geïnteresseerd in de veelzijdigheid van het onderwerp en zien veel kansen voor de zorg voor mensen met een verslaving, ook binnen de sociale geneeskunde. ‘Het signaleren en bespreekbaar maken van vaak verborgen verslavingsproblemen is een belangrijke stap naar herstel.'

Een verzekeringsarts kreeg de opdracht om de medische situatie van een belanghebbende te beoordelen en te bekijken welke beperkingen daaraan eventueel verbonden waren. Hoewel hij in beginsel zelf mag bepalen op welke manier hij een medisch onderzoek verricht, is een kort telefonisch consult ontoereikend gebleken om tot een afgewogen oordeel te komen.

De Vlaamse praktijk biedt waardevolle inzichten in het omgaan met middelengebruik op het werk. In België zijn ondernemingen verplicht een beleids- of intentieverklaring te hebben rond alcohol, drugs en medicatie op de werkvloer. Dit uitwerken in beleid is essentieel om voorbereid te zijn vóórdat acute situaties optreden.

Eén op de zes mensen heeft een stoornis in middelengebruik en ruim 17 procent van de werkenden drinkt riskant. Zorgprofessionals zoals bedrijfsartsen, moeten hierop dan ook alert zijn in de spreekkamer. Maar wat als je zelf verslaafd bent? Of een collega? ABS-zorgprofessionals kan dan helpen.

De internationale expertgroep New and Emerging Risks of Chemicals (NERCs) heeft weer vier interessante artikelen uitgezocht. Het betreft signalen rond nieuwe associaties tussen werkgerelateerde blootstelling en gezondheidsrisico's. Dit wordt gedaan om arboprofessionals op deze associaties te attenderen zodat preventieve maatregelen kunnen worden ingezet. In dit artikel bespreken we: 1. astma door pyrethroïden; 2. metabole veranderingen door elektronisch afval; 3. longfunctieveranderingen en amorfe silica nanodeeltjes; en 4. contactallergie door benzisothiazolinone.

Verslaving en middelenmisbruik hebben grote gevolgen voor inzetbaarheid en arbeidsongeschiktheid. Dit vormt een risico voor alle werkenden – waaronder ondernemers – en het onderwerp verdient daarom ook bijzondere aandacht bij medische acceptatie binnen de private geneeskunde.

Verslaving wordt in de arbeidsgeneeskunde terecht gezien als een behandelbare aandoening die grote gevolgen kan hebben voor functioneren, veiligheid en inzetbaarheid. In veel organisaties lijkt het ADM-beleid (alcohol, drugs, medicatie) daarom sterk georganiseerd te worden rond het herkennen en begeleiden van verslavingsproblematiek. Dat is begrijpelijk, maar roept ook een praktische vraag op: waar begint beleid op de werkvloer eigenlijk? Bij de diagnose of bij het functioneren?

Het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten (NCvB) heeft de registratierichtlijn Werkgebonden varices (spataderen) en chronisch veneuze insufficiëntie (CVI) geüpdatet.1 Het NCvB-6-stappenplan helpt de bedrijfsarts bij de afweging of een werkende beroepsziekte varices heeft.2

De arbeidsparticipatie van mensen met autisme blijft laag. In dit focusgroeponderzoek bekeken we hoe belangrijk mensen met autisme het hebben van betaald werk vinden voor hun welzijn en mentale gezondheid. En ook of mensen met en zonder betaald werk hierin verschilden, omdat ervaringen mogelijk een rol spelen in hoe men naar het belang van werk kijkt.